{"id":142,"date":"2010-10-07T22:03:20","date_gmt":"2010-10-07T20:03:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.delbarrio.eu\/blo\/?p=142"},"modified":"2012-03-09T18:19:35","modified_gmt":"2012-03-09T16:19:35","slug":"erara-prognozo-pri-la-nobeloj","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.delbarrio.eu\/blo\/2010\/10\/erara-prognozo-pri-la-nobeloj\/","title":{"rendered":"Erara prognozo pri la Nobeloj"},"content":{"rendered":"

\u015cajnas ke \u0109ijare miaj divenkapabloj ne estas altaj. Post mia eraro en la anta\u016danonco<\/a> pri la venkonta teamo en la Monda \u0108ampioneco de Futbalo, mi misprognozis<\/a> pri la venko en la Nobelpremioj.<\/p>\n

Kiam komenci\u011dis la anoncoj pri la \u0109ijaraj Nobela\u0135oj, ekis \u0109e mi la espero ke denove ripeti\u011dos la cirkonstanco pri kiu mi blogis anta\u016d du jaroj<\/a>: ke la premiitoj en sciencaj bran\u0109oj pli elstaros ol la kutime multe pli atentataj premioj pri literaturo kaj paco. Kiel dirite tio okazis en 2008, kun atentindaj sciencistoj kaj ne speciale altiraj romanisto kaj pacaktivanto. Tiun \u0109i jaron, la Premio pri Medicino honoris senpere konatan kaj aprezatan (krom de la katolika hierarkio, kiel tiom ofte) te\u0125nikon, kiu tioman feli\u0109on alportis al multaj familioj, kaj kiu malfermis vojon al \u0109iam pli vasta aplikado. La fizikistoj gajnintaj la koncernan premion estas anka\u016d memorindaj, ne nur pro la graveco de la grafeno<\/em><\/a>, pri kiu ni certe multe a\u016ddos en la estonto, sed anka\u016d pro sia personeco: la juneco de unu (apena\u016d iom pli maljuna ol la preska\u016d rekorda Paul Dirac, pri kiu mi blogis anta\u016d nemulte<\/a>), kaj la popolemo de alia, konata pro siaj nekutimaj eksperimentoj, inter kiuj unu donis al li la parodian Ig-Nobelon<\/em><\/a> (vidu sube \u015dvebantan ranon!<\/a>). La premio pri \u0125emio estas malpli brila, almena\u016d por mi, sed estis tre komentata la koincido pri la materialo, karbono, kun la fizika esploro.
\n<\/embed><\/object>
\nDo, mi sentis la tenton prognozi ke \u0109ijare la premioj pri literaturo kaj paco povas iri al homoj pli nekonataj, speciale en la kazo de la paco, post la polemiko de 2009 koncerne al Obama, kaj anka\u016d ke la ekonomika kvaza\u016dpremio estus alju\u011dota eble al teoriulo, post la nuntempa malpresti\u011do de la ekonomikistoj ne kapablaj anta\u016dvidi la nunan krizon.<\/p>\n

Sed ve, la prognozo pri literaturo ne plenumi\u011dis! \u011ci iris al la perua hispana (en la senco lingva, sed anka\u016d \u015dtataneca) Mario Vargas Llosa<\/a> (notu ke amba\u016d Vargas kaj Llosa estas familiaj nomoj<\/a>, kaj ke li kutime uzas amba\u016d). Li estos certe \u0109efpa\u011do en \u0109iuj latinamerikaj kaj hispaniaj \u0135urnaloj, kaj certe en multaj alikontinentaj, kaj ne mirinde, pro sia beletra valoro kaj sia politika personeco.<\/p>\n

Pri la literaturo, mi sentas min devigata skribi ion, \u0109ar, se mi ne eraras, ne ekzistas tradukoj de liaj verkoj al Esperanto. Mi nuntempe tre malofte legas romanojn, kaj do ne sekvas liajn lastajn produkta\u0135ojn. Sed lian noveleton \u00abLos cachorros\u00bb<\/em> (tio kutime signifas bestidojn<\/em>, sed \u0109ikaze la senco estas la junaj homidoj<\/em>) mi legis kiel adoleskulo, kaj mi restis impresita, \u0109ar anka\u016d la \u0109efroluloj estis sama\u011daj, kaj estis malfacile ne senti sin \u015dokita de la lingva\u0135o, la temo kaj la maniero \u011din prezenti. Poste mi legis juna\u011de \u0109iujn siajn unuajn verkojn. Sed li parte anka\u016d kulpis pro mia \u0109eso legi fikcion, \u0109ar postajn verkojn mi iel sentis falsaj, eble, mi konfesu, \u0109ar mia kaj lia politika sintenoj diver\u011dis, kaj estas pli facile kritike ju\u011di malsamopiniulon. Iamaniere, mi preferis legi veran historion ol lian rakontadon de historiaj eventoj, en kiuj oni neniam scias kio estas vera, kaj kio (beletra) manipulado.<\/p>\n

De tempo al tempo mi legis liajn \u0135urnalistajn artikolojn, sed mi taksas ilin denove lingve brilaj sed enhave manipulemaj. Lian kutimon uzi kiel fonton por la artikoloj la librojn a\u016d skriba\u0135ojn de aliaj, mi konsideras iom tro facila proceduro, kiun hazarde mi menciis kiel malbonan ekzemplon en mia unua postferia bloga\u0135o<\/a> anta\u016d kelkaj semajnoj. Mi ankora\u016d memoras tiun, eble la lastan kiun mi legis, en kiu li skribis pri perua familio de entreprenistoj<\/a>, uzante kiel \u0109efa informfonton la artikolojn pri ili en The Economist <\/em>kaj The Wall Street Journal<\/em>. Ne mirinde ke li perdis la prezidentajn balotojn en sia lando se li tiel malrekte konas \u011din!<\/p>\n

La politikaj opinioj de Vargas-Llosa estas sufi\u0109e konataj kaj polemikaj. Konsiderante ke li difinas sin kiel liberala, kaj ke li montris ofte sian kontra\u016don al \u0109iuj naciismoj, mi devus senti ian proksimecon. Sed fakte, mi povus ripeti la samon kion mi skribis pri nia konata George Soros en alia blogero<\/a>, ke lia universalismo je liberala maniero <\/em>ne multe kongruas kun mia vidpunkto. Sed krome, kaj tie \u0109i mi akceptas ke eble mi estas maljusta, mi taksas lin pli oportunista ol sincera.<\/p>\n

Kiel dirite, ankora\u016d restas la premioj pri paco (AKTUALIGO: evidente, anka\u016d pri tio mi eraris)<\/em> kaj ekonomiko. Sed \u015dajnas al mi \u0109ijare, krom eble en Japanio kaj Rusio, pro la deveno de iuj sciencistoj, Vargas Llosa eklipsos \u0109iujn. Eble tio instigos traduki iujn liajn verkojn al Esperanto. Malgra\u016d la anta\u016daj kritikoj, mi tamen pensas ke liaj unuaj verkoj estus ne nur facile ver\u015deblaj kaj vendeblaj, sed tradukindaj kaj a\u0109etindaj.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015cajnas ke \u0109ijare miaj divenkapabloj ne estas altaj. Post mia eraro en la anta\u016danonco pri la venkonta teamo en la Monda \u0108ampioneco de Futbalo, mi misprognozis pri la venko en la Nobelpremioj. Kiam komenci\u011dis la anoncoj pri la \u0109ijaraj Nobela\u0135oj, ekis \u0109e mi la espero ke denove ripeti\u011dos la cirkonstanco pri kiu mi blogis anta\u016d […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[30,17],"class_list":["post-142","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blogo","tag-literaturo","tag-scienco"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.delbarrio.eu\/blo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.delbarrio.eu\/blo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.delbarrio.eu\/blo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.delbarrio.eu\/blo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.delbarrio.eu\/blo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=142"}],"version-history":[{"count":11,"href":"http:\/\/www.delbarrio.eu\/blo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":638,"href":"http:\/\/www.delbarrio.eu\/blo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142\/revisions\/638"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.delbarrio.eu\/blo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.delbarrio.eu\/blo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.delbarrio.eu\/blo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}