Arĥivoj / Archivos de Enero, 2011

Kun tro da aplombo

31 Enero 2011 19:15

La esprimo “con mucha cara” signifas en la hispana laŭlitere kun multe da vizaĝo, sed fakte estas pli bone tradukebla kiel kun malmulte da honto, kun tro da aplombo. Ĝi estas la titolo de la sekcio kiu okupas la lastan paĝon de la kajero pri Madrid de la ĵurnalo “El Mundo”, la dua plej disvastigata en Hispanio. Temas pri intervjuo, ne tre serioza, pri aferoj interesaj aŭ kuriozaj, kaj fokusigita ankaŭ sur la persono mem.Novaĵo en ĵurnalo El Mundo 2011-01-31

Hodiaŭ la afero estis esperanto, kaj la persono… mi mem. La rezulton vi povas trovi tie ĉi (alklaku la bildon por vidi ĝin pli bone). La neformalecon vi povas konstati jam ĉe la foto, kaj ankaŭ ĉe la titolo, kiu aludas al la ekzisto en Esperantujo de urbo pri kiu oni rakontas ŝercojn (en Hispanio tiu estas la menciata Lepe, en Esperanto temas kompreneble pri Bervalo). Se vi komprenas la hispanan, mem juĝu.

Mi mem ne estas malkontenta, eble ĉar mi atendis ion pli misan. Unue, mi timis sensukan historion, ĉar mi certas ke aliaj amikoj havus pli interesajn aferojn por rakonti, sed finfine neniu alia kuraĝis kaj mi mem (aplombe aŭ senhonte) devis okupiĝi pri la afero. Poste mi timis eĉ pli grandan fokusigon pri banalaĵoj, aŭ iom negativan pritrakton, ĉar la ĵurnalisto aspektis iom tro skeptika. Sed finfine ŝi faris tre profesian laboron, neniom troigis kaj certe nenion ŝanĝis aŭ manipulis. Fakte, se iu aparta frazero ne estas tro lerte esprimita, pri tio mi mem kulpas.

Nur pri unu afero mi ne kulpas: la foto!

Lingvo / Lengua / Language: en Esperanto | Komentoj / Comentarios / Comments (4) | Autor / Aŭtoro: Tonyo
Bookmark and Share



El pinto al nulo per sango kaj karcero

25 Enero 2011 21:58

Antaŭ kelkaj monatoj, “Sennaciulo”, la gazeto de SAT, eldonis dosieron pri Framasonismo. Mi kontribuis per artikolo pri la historio de tiu ĉi movado en Hispanio, ĝiaj iamaj influoj super respublikismo, kaj ankaŭ pri la rilato kun Esperanto. Nun mi enretigis ĝin en la paĝo de SATeH.

Mi esperas ke ĝi estos interesa por vi. Eble la plej frapa kaj nekonata aspekto de tiu historio, estas la kompleta kaj subita ŝanĝo en la influo kiun la movado ĝuis en la politika areno en la mezo de pasinta jarcento. Ĝi troviĝis en la centro de la rego dum la 30-aj jaroj, sed ĝi estis tiel senkompate persekutita dum kaj post la interna milito, ke ĝi tute malaperis dum pli ol 30 jaroj. Ĝi renaskiĝis, sed apenaŭ reakiris eron de sia iama graveco.

Jen la ligo al la teksto.

Lingvo / Lengua / Language: en Esperanto | Komentoj / Comentarios / Comments (4) | Autor / Aŭtoro: Tonyo
Bookmark and Share



Ĉu necesas traduko inter latinidaj lingvoj?

23 Enero 2011 21:16

Dum la lastaj tagoj eksplodis granda polemiko en Hispanio, pri la uzo de minoritataj lingvoj en la Senato. Mi havas iom originalan opinion pri tio ĉi. Sed unue mi rakontu la kuntekston, kaze ke vi ne konas la situacion en Hispanio kaj ne legis pri tio en vialanda gazetaro; se vi jam konas, saltu la du sekvajn paragrafojn.

Hispanio estas samtempe tre kohera kaj tre diversa, kaj la fortoj kiuj puŝas en unu kaj alian direkton troviĝas en tre nestabila alternado. La hispana lingvo estas la oficiala tutlanda lingvo, sed ankaŭ aliaj lingvoj estas oficialaj en la t.n. aŭtonomaj komunumoj (regionoj/nacioj), kiuj akiris dum la lastaj jaroj multajn kapablojn sin regi, en sistemo aprobita en la nuna konstitucio, kiu kreis ian duonfederalan sistemon, foje iom tro komplikan. Aŭtonomaj teritorioj de HispanioLa debato pri tiu sistemo intensiĝis dum la lastaj monatoj, kun fortoj kiuj puŝas en direkton sendependisman en iuj partoj, kiuj sentas sin frustritaj en la nuna sistemo, kaj aliaj kiuj preferas plian centrigismon, interalie profitante la debaton pri duoblaĵoj, nesubteneblaj en nuna kriza ekonomia situacio. En tiu ĉi sistemo ekzistas dua parlamenta Ĉambro, la Senato, kiu taŭgus konstitucie por reprezenti la diversecon de la lando, sed kiu en la praktiko, pro malbona fasonado, pri kiu neniu kontentas, apenaŭ taŭgas por produktiva laboro. En tiu kunteksto, oni decidis antaŭnelonge, post multaj jaroj, ke unuafoje la minoritataj lingvoj povos esti uzataj en la Senato, kun samtempa tradukado. Tio estis fortege kritikita, plejofte en konservativaj hispanparolantaj medioj, pro la kosto, kvankam foje tio aspektas ĉefe preteksto por nedezirata uzo.

Ĉiuj hispaniaj lingvoj estas latinidaj, krom unu tute speciala kaj antaŭhindeŭropa: la vaska. La kataluna lingvo estas sufiĉe disvastigata kaj ne bezonas multan prezentadon: mi nur atentigu por sekva komentado ke ĝi ne estas tute senpere komprenebla de hispanlingvanoj, kaj do ĝi estas plejofte subtekstigata kiam ĝi aperas en hispanlingva televido, sed ke ĝi ne estas tiel aparta ke oni ne povas ĝin kompreni post ioma alkutimiĝado. En diversaj novaĵoj aperis aludoj al la valencia lingvo, sed en la praktiko temas pri la sama lingvo, kun alia nomo aplikata al la varianto de la kataluna parolata en Valencilando; la elparolo estas iom pli facile komprenebla por hispanlingvanoj, sed ne estas grandaj diferencoj kun la kataluna. Fine, la galega estas varianto de la portugala, tre vaste parolata en la nordokcidento de Hispanio; oni ĝenerale konsideras ĝin kiel apartan lingvon, kaj havas apartan normon; ĝi estas tre facile komprenebla por hispanlingvanoj, kaj oni malofte subtekstigas aŭ tradukas ĝin, kontraste al la norma portugala, kies kutima akcento estas malfacile kaptebla por hispanianoj sen antaŭa trejniĝo. Krome, en diversaj regionoj oni agnoskas diversgrade aliajn multe pli minoritatajn lingvojn: astura, aragona, okcitana (en valo de Arano) kaj aliaj. Kiel dirite, la vaska/eŭska estas tute aparta lingvo, tre malfacile lernebla por alilingvuloj. La rolo de la arabaj kaj berberaj variantoj en la nordafrikaj urboj de Ceŭto kaj Melilo estas ankoraŭ pridisputata afero.

Mia tezo, kiun mi esprimis en la hispanlingva parto de la blogo, estas ke tute sencas utiligi ĉiujn hispaniajn lingvojn en la Senato, kiel simbolan parton de la teritoria diverseco. Sed ke estus multe pli adekvate ne uzi la tradukadon, krom en specialaj kazoj. Mi do advokatas ĉikaze pasivan dulingvismon. Tio apenaŭ sukcesus en la kazo de la vaska, sed eblus ĝin atingi tute facile en la kazo de la ceteraj lingvoj, post ioma trejniĝo kiun senatanoj certe akirus sen granda peno. Tio cetere taŭgus probable por levi la konsciencon de multaj el ili pri la varieco de la lando kiun ilia Ĉambro reprezentas.

La proponon ne probable sekvos la altaj instancoj de la lando, ne nur pro mia nula influo, sed ankaŭ ĉar la disputo pri la lingvoj estas tre konvena por multaj politikaj kaj opiniaj barikadoj, kiuj tiel grupigas siajn proprajn batalantojn malantaŭ afero simbola kaj pasiiga.

Ĉiukaze, tiun mian ideon pri pasiva dulingvismo mi dorlotas antaŭ sufiĉe da tempo, multe pli antaŭe ol tiu ĉi nuna polemiko, kaj ankaŭ etendiĝas al aliaj nehispaniaj lingvoj. Nome, mi pensas ke tiu estus tute ebla kaj tamen neprofitata proceduro ĉe ĉiuj latinidaj lingvoj.

Mi ofte spertis la strangan kazon en kiu ekz. hispania turisto en Romo (aŭ Lisbono) provas rilati angle en lokaj vendejoj aŭ atrakciaĵoj. Tio tute ne sencas. La hispana kaj la itala estas sufiĉe proksimaj por ke duonkleraj homoj kapablu interkompreniĝi kun iom da trejniĝo. Ĝuste dum tiuj ĉi tagoj gastas ĉe mi italia studentino en interŝanĝa vojaĝo kun mia fratinjo. Ni parolas en stranga miksaĵo, kiu iom post iom pliboniĝas, kaj kiu (almenaŭ ĝis nun) ne malsatmortigis ŝin.

Iom simile okazas kun la portugala. Kiel dirite, la parola portugala estas malfacila por hispanianoj, sed tio probable ŝuldiĝas ĉefe al manko de alkutimiĝo. Ja la skribita portugala estas relative bone komprenebla (kurioze, ŝajnas ke mi ne estas la nura kiu trovas la italan malfacila skribe, sed facila aŭde, kaj la portugalan inverse).

La franca ne estas tiel facile lernebla por hispanlingvanoj, kaj aliaj lingvoj kiel la rumana eĉ malpli. Sed ĉiukaze ŝajnas al mi ke ĝenerala konsento inter la registaroj de ĉiuj latinidaj landoj, por instruado de ĉiuj ĉi lingvoj jam de frua aĝo, kondukus tre rapide al sufiĉa interkompreniĝo, kaj alportus multajn pluajn avantaĝojn. Oni eĉ povus ampleksigi kaj samtempe tute modifi la instruadon de la latina, nun tre malbone instruata kaj tuj poste forgesata.

Evidente, mi skribis el la vidpunkto de Hispanio, sed ĉio dirita nur sencas se la iniciato estus antaŭenigata en ĉiuj latinaj landoj, ne nur en Eŭropo, sed ekzemple en Latinameriko. Tie ĉi la konsento havus siajn proprajn nuancojn, pro la klara superregado de du lingvoj, la hispana kaj la portugala, sed simila kunagado estus eĉ pli facila, kaj multe pli grava por amerika integriĝo. Mi do demandas: kiel taksas ĉion ĉi parolantoj de aliaj latinidaj lingvoj?

Kompreneble, alia ebleco estas la instruado de Esperanto. Eĉ pli, ambaŭ ne estas interekskludeblaj, interalie pri la duonlatinida karaktero de Esperanto. Sed tio estu temo eble por alia artikolo, ĉu ne?

Lingvo / Lengua / Language: en Esperanto | Komentoj / Comentarios / Comments (6) | Autor / Aŭtoro: Tonyo
Bookmark and Share



Sin traducción en el Senado

21 Enero 2011 22:32

Gran escándalo se ha producido por el uso de las lenguas cooficiales en el Senado. ¡Imperdonable despilfarro en épocas de crisis! El debate ha dividido a quienes están a favor de la visibilidad de las lenguas minoritarias, frente a quienes lo ven innecesario y caro.

No voy a entrar a fondo en algo ya tan debatido por otras personas. Pero me permito presentar un compromiso, a la vez original y razonable: que se usen todas las lenguas españolas pero no se traduzcan.

¿De verdad un senador no es capaz de entender el gallego o el catalán sin un traductor (el caso del vasco lo dejo para luego)? Una Cámara diseñada para representar la pluralidad de España debe mostrarla en su seno, pero es que también sus integrantes deberían ser conscientes y representantes de esta diversidad.

Además, creo que no es difícil. Se ha hecho casi habitual no traducir ni subtitular las declaraciones que se muestran en gallego en la televisión, y casi todos los hispanohablantes son capaces de entenderlas sin grandes dificultades. El caso del catalán no es muy diferente, y conozco a algún gallego que se ofende de que no se subtitule su lengua pero sí el catalán. En cualquier caso, incluso aunque no sea inmediato para todo el mundo, los senadores podrían hacer un esfuerzo, y además nos evitamos las polémicas sobre el caso del valenciano o el balear. Ojo: no estoy hablando de aprender a hablar o escribir la lengua, sino de entenderla. Es decir, sugiero un bilingüismo pasivo.

Si hace falta, creo que nadie se opondría a que se impartieran clases para los senadores nuevos al principio de la legislatura. Sólo en casos excepcionales podría recurrirse a los traductores, o incluso, dado que actualmente casi todos los discursos suelen ser leídos, a la entrega previa de una traducción escrita, lo cual por otra parte sería inevitable en la práctica en el caso del eusquera.

Ello evitaría la mayor parte de los gastos que tanto parecen importar en estos tiempos (aunque si se recurriera a la medida de los famileuros que proponía en un anterior artículo se observaría que estamos hablando de cantidades de unos familicéntimos, muy inferiores a lo que se gasta en otros proyectos mucho menos importantes). Además, el mismo método podría emplearse en el resto de encuentros informales, en comisiones, pasillos o cafeterías, que también se han mencionado en otras reacciones.

Pero sobre todo sentaría un importante ejemplo para otros encuentros que se plantean en la convivencia cotidiana en España. Seguramente ganaría la normalización si viéramos que nuestros representantes son capaces de hacerlo. La mayoría de españoles medianamente cultos podrían llegar fácilmente a alcanzar un nivel suficiente para niveles medios de comprensión.

Además, creo que este procedimiento se podría generalizar. No sólo al resto de ciudadanos, sino a otras lenguas.

Entender las lenguas romances

De hecho, a pesar de que he aprovechado esta circunstancia particular del debate en el Senado, se trata de una propuesta que me ronda desde hace algún tiempo, y al que ya hace tiempo tenía previsto dedicar algún artículo, tras diversos contactos con italianos y hablantes de portugués. Y es que con carácter general debería ser innecesario traducir entre la mayoría de las lenguas romances. Desde luego, más absurdo aún es emplear una lengua de relación perteneciente a una familia separada, como el inglés, algo que he experimentado y he visto hacer a menudo a turistas españoles en Italia.

En realidad, la mayoría de las lenguas romances se parecen lo suficiente como para que, con un pequeño entrenamiento, casi cualquier persona pueda entender a un hablante de otra de estas lenguas. Insisto: no digo hablar el idioma, lo cual es evidentemente más difícil, sino entenderlo. Es decir, practicar el bilingüismo pasivo al que hacía referencia anteriormente.

Sé que tampoco es inmediato, y por eso hablo de entrenamiento, aunque mejor tendría que decir educación. Los gobiernos de países latinos deberían promover la enseñanza del resto de lenguas de la misma familia. Podría incluso sustituirse las lecciones de latín de la enseñanza media, que no tienen ningún sentido tal como hoy en día se promueven, y sustituirlas o complementarlas con una asignatura de lenguas latinas, más amplia y más general. Esta asignatura, coordinada en los distintos países, podría ayudar a alcanzar ese conocimiento pasivo de algunos de los idiomas más cercanos. Soy consciente de que en el caso de los hispanoparlantes ello no es fácil para conocer el francés o el rumano, pero al menos podría alcanzarse un nivel medio, mientras que entender italiano, portugués, y, desde luego, catalán o gallego, no presentaría ninguna dificultad.

Sugiero además que los acuerdos sean multilaterales y regionales. No sería difícil que los gobiernos latinos europeos se pusieran de acuerdo. También en el caso de Latinoamérica, aunque quizás con algunos matices diferentes (por ejemplo, insistiendo más en el español y el portugués). Un acuerdo más general corre el riesgo de quedarse en simbólico, como ocurre en el caso de la casi inoperante Unión Latina.

Se podría incluso incluir al esperanto, que en muchos aspectos es casi una lengua romance. De todos modos, en este caso no hay problema, ya que aquí el idioma se puede aprender de forma activa con la misma facilidad. Pero eso da para otro texto ;-)

Lingvo / Lengua / Language: en castellano | Komentoj / Comentarios / Comments (7) | Autor / Aŭtoro: Tonyo
Bookmark and Share



Microsoft kaj Esperanto

15 Enero 2011 0:50

Pri la sinteno de Microsoft rilate al Esperanto, post la polemiko kiun ili muntis kontraŭ Google pro ĉi ties rifuzo al nelibera kodigilo, mi verkis en Libera Folio.

Vidu ankaŭ en la hispana.

Lingvo / Lengua / Language: en Esperanto | Komentoj / Comentarios / Comments (1) | Autor / Aŭtoro: Tonyo
Bookmark and Share



A Microsoft no le gustan los sistemas abiertos

14 Enero 2011 21:00

El título de este artículo es lógicamente una obviedad, al menos en lo que respecta a los programas, los lenguajes operativos e incluso los códecs. Pero es que a Microsoft no le gustan ni siquiera los idiomas abiertos.

El contexto de mi comentario es su reacción al anuncio por parte de Google de que esta compañía va a cesar en su soporte al códec de vídeo mayoritario actualmente, el H.264, que está sometido parcialmente a patentes, para dar prioridad a un estándar abierto, el WebM. El movimiento ha sido muy polémico, con apoyo por parte de la mayoría de quienes favorecen estándares no propietarios, y críticas por quienes ven segundas intenciones por parte del buscador.

Una de las críticas más mordaces ha venido de parte de Microsoft, uno de los miembros del consorcio que favorecía el H.264. En un mensaje en el blog corporativo, Tim Sneath, que se presenta como “Senior Director of Windows and Web Evangelism” en Microsoft, ha escrito una especie de comunicado paródico, en el que haciéndose pasar por el “Presidente de los Estados Unidos de Google”, hace un llamamiento a sustituir el idioma inglés (cuya mención enlaza al artículo de la Wikipedia sobre el H.264), por el idioma internacional esperanto (enlazado a la página oficial del proyecto WebM) o incluso al klingon (asimilado a otro proyecto, Theora). esperanto y WebMSe incluyen varias comparaciones entre el estándar abierto y el esperanto, que se ve descrito como una utopía fracasada, y contra el que se hacen diversas consideraciones despreciativas (y en la mayor parte de los casos inexactas, como que fue creado el siglo pasado, carece de contexto cultural, tiene dialectos o es hablado por diez mil personas). Incluso se ilustra el artículo con la bandera del esperanto, con una leyenda que, paradójicamente, está escrita en latín macarrónico.

El artículo ha recibido mucha difusión en medios especializados. Los expertos que me lean podrán encontrar referencias en inglés en numerosos foros, y también en sitios más generalistas como Twitter. Hay amplias alusiones en páginas como Engadget, Cnet, Geek.com y otras webs especializadas.

Evidentemente, el artículo emplea el esperanto sólo como un recurso retórico, y no analiza la lengua como tal. Pero hay un fondo de verdad en la comparación, y no está mal que Microsoft lo reconozca. De hecho, esta paradoja se percibe mejor en los foros en otras lenguas (apenas he encontrado discusión sobre el tema en español, curiosamente). Por ejemplo, me comentan algunos compañeros que hay una viva discusión en el más importante foro ruso Habrahabr.ru, donde, por cierto, casi todas las opiniones son favorables al esperanto (un ejemplo: “Uf, y pensar que por un momento creí que era verdad. Y pensé, al diablo el inglés, voy a aprender esperanto y trabajaré en Google. Y me decepcioné cuando comprendí que se trataba de una parodia”)

Hay quien ha criticado el artículo en los comentarios del propio blog, diciendo que el inglés es gratuito, mientras que el códec actual no lo es. Sin embargo, cualquiera sabe que aunque a nadie le cobran por emplear el inglés, su aprendizaje cuesta un esfuerzo y un dinero que los nativos no tienen que invertir. En ese sentido, el esperanto es un medio abierto, y cualquier movimiento hacia el uso de programas o sistemas gratuitos puede ser comparado adecuadamente con la promoción y uso del esperanto. No es de extrañar en este sentido la gran cantidad de usuarios de sistemas como el Linux entre los esperantistas, y de que la comparación del esperanto como el Linux de los idiomas sea casi un lugar común. Incluso, como me apunta un amigo, el principal inconveniente que tiene el esperanto, y que dificulta su adopción como idioma internacional general, es el mismo que podría encontrar el WebM, y tantos otros sistemas abiertos: que su papel está en parte ocupado por un sistema propietario (en el caso lingüístico, el inglés), en ocasiones con malas artes, tal como es costumbre entre otros en el caso de Microsoft, por lo que el coste de transición a un sistema nuevo, aunque sea infinitamente mejor y más justo, se ve dificultado por ese “efecto red”.

Microsoft no sólo es enemigo de los sistemas abiertos. Es, desde siempre, un enemigo del esperanto. Ningún programa ni servicio soporta esta lengua. En Word puedo identificar este texto como escrito en veintiuna variedades de español, tres de quechua o dos de bereber, pero no puedo decir que está escrito en esperanto. Ni Windows ni Bing contemplan el esperanto en ningún lugar.

Por el contrario, Google, con todos sus defectos, ha sido siempre más favorable o simplemente más respetuoso con lenguas como el esperanto. El buscador y varios de sus servicios son configurables en esperanto. Aún no es posible emplear el traductor automático, pero ello se debe sin duda al método empleado, que requere un amplio corpus de textos bilingües, del que aún no se dispone en la red en cantidades suficientes, pero sí es posible identificar el esperanto en el Google Translation Toolkit. Y, lo más destacado en los últimos tiempos, Google incluyó un homenaje en su página de inicio al iniciador del esperanto, el Dr. Zamenhof, en el 150 aniversario de su nacimiento, con amplias consecuencias informativas .

En anteriores ocasiones he mostrado cierto cuidado en no apoyar necesariamente a estas grandes empresas de la red, sólo porque promuevan el multilingüismo. Pero en el caso de Microsoft, es que ni se molestan en disimular.

Lingvo / Lengua / Language: en castellano | Komentoj / Comentarios / Comments (5) | Autor / Aŭtoro: Tonyo
Bookmark and Share



Katolikismo kaj familio

4 Enero 2011 19:17

Mi komencu per konfeso, eble iom kontraŭdira: mi estas nekredanto kaj mi ĉiusemajne sekvas la elsendojn de Radio Vatikana. Kompreneble, tio parte ŝuldiĝas al tio ke ili elsendas en Esperanto, kio eble estas pruvo ke foje nia lingvo iel proksimigas la homojn, sed ankaŭ pro alitipa konscia elekto. Mi pensas ke estas bona kutimo aŭskulti alies opiniojn, kaj tiuj elsendoj estas tre adekvataj rimedoj por koni unuamane la vidpunkton de la Eklezio. Mi loĝas en lando kie la katolikismo havas ankoraŭ influon, sed bedaŭrinde mi ne facile povas akiri objektivan informadon, ĉar la amaskomunikiloj de la hispania episkoparo, ĉefe la radio, fariĝis dum la lastaj tempoj la proparolantoj de politikaj ekstremistoj kaj demagogoj. En tiu senco, la senperaj opinioj de la vatikana radio estas multe pli profiteblaj.

Samtempe, ili ofte provizas per la foje necesa kvoto de indignigo, ĉefe kiam mi detektas trajton kiun mi persone ne povas elteni, kaj kiu fakte estas la plej granda riproĉo kiun mi faras al la Eklezio, kaj al kristanoj ĝenerale: la hipokritecon. Tion mi esprimis rekte antaŭ iom da tempo en privata mesaĝo kiun mi sendis al la redakcio de la radio, kaj kiun ili tre afable laŭtlegis tie kaj respondis per mesaĝo de kunlaboranto, pastro Hawkes-Teeples, pri la sinteno de la katolikismo pri hipokriteco.

Mi klarigu ke mia riproĉo ne direktiĝas al tio ke katolikoj foje diras unu aferon kaj faras alian, ĉar tio ja estas pli ĝenerala trajto de la mondo. La vera problemo estas ke, laŭ mia pritakso, ili supozas ke esti religiulo kaŭzas pli grandan moralan superecon, kaj do ili konkludas ke ili povas devigi sian vidpunkton al la ceteraj. Tamen, tio tute ne veras laŭ mia persona sperto. Nereligiaj homoj estas tiom moralaj kiom la katolikoj, kun la diferenco ke ili ne esperas ke la aliaj havu sian saman opinion ĉar ĝi estis diktata de profeto antaŭ dumil jaroj. Mi mem konsideras ke mi havas sufiĉe altajn moralajn kaj etikajn normojn, kaj ofte sentas min ofendita kiam oni sugestas ke la religio nepras por krei etikan kodon por ĉiuj homoj.

Hipokritecon mi vidas en tio ke la seksa moralo estas diktata de homoj kiuj ne povas havi sekson (sendepende ĉu ili tion obeas aŭ ne), aŭ ke la moralo pri riĉeco estu diktata de riĉa institucio, aŭ ke oni asertas sin defendanto de la malriĉuloj, dum, ekzemple, en mia lando la katolikaj lernejoj instruas ĉefe la idojn de la superaj kaj mezaj klasoj. Kaj kompreneble, mi ne povas akcepti ke la Eklezio sin kunsideru la ĉampiono de la toleremo, laŭ tio kio tre ofte aperas en la Vatikana Radio, dum mi loĝas en lando en kiu la Eklezio estis unu el la pilieroj de diktatora reĝimo.

Katolika demonstracio por la familioLa pasinta dimanĉo vidiĝis el Madrido unu el la pintoj de tiu katolika hipokriteco: la hispania episkoparo organizis demonstracion favore al la familio. Kompreneble, mi tute ne kontraŭus tiun iniciaton se ĝi simple volus favori la familion: ja en tiu sama momento mi estis zorganta pri tiu mia. Sed la fakta celo de la agado estis kontraŭbatali sociajn iniciatojn, inter kiuj la aprobo de samseksaj edziĝoj fare de la ĉilanda registaro. Do, dum tolerema socio agas por pliampleksigi la familian institucion, la Eklezio volas reveni al tradicia vidpunkto, el la epoko kiam ili diktis la leĝojn kaj la publikan moralon.

Ke fraŭlaj sinjoroj konsideru sin plejaj defendantoj de io kion ili ne praktikas ŝajnas al mi superrealisma. Kaj eble la plej bona ekzemplo de tiu absurda sinteno estas la opinioj lanĉitaj de la kordova episkopo en sia homilio pri tiu festo: «La “ministro” de la familio en la registaro de la Papo, kardinalo Antonelli,  komentis al mi antaŭ kelkaj tagoj en Zaragozo ke Unesko programis por la venontaj dudek jaroj igi ke la duono de la monda loĝantaro estu samseksama» (ne, mi elpensis nenion nek modifis la kuntekston: temas pri laŭlitera traduko!)

Evidentas ke ili scias nenion pri la kreado kaj konservado de familio, kaj ke ili gvidas sin per pura ideologio, ne bazita sur persona sperto. Sed dum tiuj ĉi tagoj mi komprenis la veran kialon de la kontraŭfamilia ideologio de la katolika Eklezio. Ne ke dum sia tuttaga vivo ili apartiĝis de la instruo de Kristo, sed ke ili sekvas ĝin plej fidele, ĉar, laŭ la kristanaj tekstoj, Jesuo estis kontraŭa al la familio.

La familio en la Evangelio

Se oni ne kredas tion, mi sugestas ke vi mem legu la Biblion. Ne nepre la Malnovan Testamenton, tiun kolekton de mitoj de ŝemidaj paŝtistoj, kie la poligamio kaj la repudio estis malkaŝe defendataj, sed la fonton kiun oni konsideras la bazo de la kristana religio: la Evangeliojn. Pro pura koincido, mi tion faris dum tiuj ĉi festoj, interalie por memori kiel oni priskribas la Kristnaskon en la originala fonto (pri tio, vidu finan noton)

La plej granda surprizo kiun mi renkontis ĉe tiu senpera legado estis ĝuste la pritraktado de la familio. Ni prenu la plej detalan libron, la evangelion de Luko. Mi ne eniros la unuajn ĉapitrojn, pri la generado kaj nasko de Johano Baptisto kaj Jesuo, iom nenormalaj, sed kiuj supozeble havas simbolan kaj teologian intereson. Jen la ceteraj aperoj de familio en tiu evangelio:

Luko 2:49 Jesuo riproĉas siajn patrojn ke ili serĉis lin kiam li troviĝas en la templo. “Kaj li diris al ili: Kial vi serĉis min? ĉu vi ne sciis, ke mi devas esti en la domo de mia Patro?” (de Dio, kompreneble, ne de la alia paĉjo)

Luko 8:19-21 «Kaj alvenis al li lia patrino kaj liaj fratoj, kaj ili ne povis lin atingi pro la homamaso. Kaj oni sciigis lin: Via patrino kaj viaj fratoj staras ekstere, kaj deziras vin vidi. Sed respondante, li diris al ili: Mia patrino kaj miaj fratoj estas tiuj, kiuj aŭdas la vorton de Dio, kaj ĝin plenumas.» Kaj tuj ni transiras al sekva epizodo, restante klare ke li ne atentis ilin (cetere, la katolika Eklezio faras grandajn penojn por konvinki ke la vorto frato ĉikuntekste signifas parencojn, ĉar la panjo restis virga; la kunteksto tie ĉi kaj en aliaj lokoj tute malsubtenas tiun interpreton)

Luko 11:27-28 «Kaj dum li ĉi tion parolis, unu virino el la homamaso levis sian voĉon, kaj diris al li: Feliĉaj estas la ventro, kiu naskis vin, kaj la mamoj, kiujn vi suĉis. Sed li diris: Sed pli ĝuste, feliĉaj estas tiuj, kiuj aŭdas la vorton de Dio kaj observas ĝin.»

Luko 9:59-62 Ne nur estas interese ke ĉiuj disĉiploj forlasas siajn familiojn por sekvi lin (estas aludoj al tio ke iuj estis edzigitaj), sed Jesuo eksplicite petas ilin perdi kontakton kun la familio, kiel okazas en ajna detrua sekto. «Kaj li diris al alia: Sekvu min. Sed li diris: Sinjoro, permesu al mi unue iri kaj enterigi mian patron. Sed li diris al li: Lasu la mortintojn enterigi siajn mortintojn; sed vi iru kaj proklamu la regnon de Dio. Kaj ankoraŭ alia diris: Mi vin sekvos, Sinjoro; sed unue permesu al mi adiaŭi tiujn, kiuj estas en mia domo. Sed Jesuo diris al li: Neniu, metinte sian manon al la plugilo kaj rigardante malantaŭen, taŭgas por la regno de Dio.»

Pli eksplicite tio aperas ĉe Luko 14:26 «Se iu venas al mi, kaj ne malamas sian patron kaj sian patrinon kaj sian edzinon kaj siajn infanojn kaj fratojn kaj fratinojn, kaj eĉ ankaŭ sian vivon, li ne povas esti mia disĉiplo», Luko 18:29-30 «Kaj li diris al ili: Vere mi diras al vi: Estas neniu, kiu forlasis domon aŭ edzinon aŭ fratojn aŭ gepatrojn aŭ infanojn pro la regno de Dio, kaj kiu ne ricevos multoble en ĉi tiu tempo, kaj en la venonta mondo vivon eternan» aŭ Luko 21:16 «Sed vi estos transdonitaj eĉ de gepatroj kaj fratoj kaj parencoj kaj amikoj; kaj iujn el vi oni mortigos.»

Luko 12:51-53 «Ĉu vi supozas, ke mi alvenis, por doni pacon sur la tero? Mi diras al vi: Ne; sed pli vere disigon; ĉar de nun estos kvin el unu domo disigitaj, tri kontraŭ du, kaj du kontraŭ tri. Estos disigitaj patro kontraŭ filo, kaj filo kontraŭ patro; patrino kontraŭ filino, kaj filino kontraŭ patrino; bopatrino kontraŭ bofilino, kaj bofilino kontraŭ bopatrino.»

Luko 20:35 En la eterna vivo la mortintoj «nek edziĝas nek edziniĝas», kion cetere plej multaj katolikoj ignoras.

Kaj jam ne plu estas aludoj al la konkretaj familioj. Tiaj ja ekzistas ene de predikoj, sed mi preferis la predikadon per la ekzemplo. Iom kurioze, la evangelio de Johano mencias la ĉeeston de la panjo de Jesuo ĉe la kruco (sed ne ĉe la postaj aperoj ĉe la resurekto), sed ŝi malĉeestas en la ceteraj tri libroj inter la atestantoj, en unu plia el la pluraj kontraŭdiroj de la kvar inspiritaj de Dio libroj.

Eble por iuj el la legantoj, el protestantaj aŭ ortodoksaj tradicioj, tio jam estas sufiĉe konata aŭ eĉ banala, kaj ili miras pri mia pritraktado, sed en la katolika tradicio la fideluloj tute ne estas invitataj legi la Biblion, kaj nur antaŭ kelkaj jardekoj oni komencis sisteme traduki ĝin al la naciaj lingvoj. Certe ĉiu persona interpretado, kiel tiu kiun mi ĵus faris, estas tradicie severe malkonsilata. Jen kial nekredantoj en latinaj landoj kutime konas pli pri la Biblio ol katolikoj, kiel mi jam komentis en alia artikolo, kiam mi pritraktis la erarojn rilate al la koncipiĝo de Maria.

Nu, mi ne volas altrudi mian interpretadon al kredantoj, kaj eĉ ne postuli ke ili havu sian propran. Sed mi mencias tion por denove emfazi kiel absurde estas ke sekvantoj de homo kiu, laŭ la bazaj tekstoj de sia doktrino, ne fondis propran familion, kaj ne atentis siajn pli proksimajn familianojn, devigu la ceterajn alkonformiĝi al modelo kiun neniu el ili mem sekvas.

Postnoto: Por tiuj kiuj konas la kristnaskajn tradiciojn sed neniam legis la originalajn tekstojn, povas esti interese scii ke la naskiĝo nur menciiĝas en du el la kvar evangelioj, kaj per du rakontoj tiel malsimilaj kaj kontraŭdiraj, ke la Eklezio devis fari ion mezan kaj komplementan por nia distriĝo. Laŭ Mateo, la familio loĝis en Betleĥemo, alvenis la saĝuloj, Herodo ordonis mortigon de senkulpuloj, la familio fuĝis en Egipton, kaj poste iris en Nazareton ĉar Betleĥemo ankoraŭ ne estis sekura loko. Laŭ Luko la familio loĝis en Nazareto, Maria vizitis Elizabetan kaj revenis hejmen, vojaĝis Betleĥemon pro registrado, gastis en bestejo, estis adoritaj de paŝtistoj, oni lin cirkumcidis kaj prezentis en la templon, kaj revenis al Nazareto. Nu, kiel oni vidas, temas pri kompleta rakontado, kreita por ke ĝi pli-malpli koincidu kun antikvaj antaŭdiroj, aŭ por montri Jesuon kiel superanton de Johano Baptisto, sendube pli konata figuro tiutempe. En tiu ĉi kazo, mi preferas ke oni rakontu ĝin al ni tute preparita kaj maskita, ĉar la originalaj tekstoj nin seniluziiĝus.

Lingvo / Lengua / Language: en Esperanto | Komentoj / Comentarios / Comments (15) | Autor / Aŭtoro: Tonyo
Bookmark and Share



Cristo contra la familia

2 Enero 2011 15:30

Empecemos por una confesión: dos o tres veces por semana escucho las emisiones de Radio Vaticana. Creo que es bueno leer o escuchar las opiniones de quien no piensa como tú, sobre todo si se expresan con claridad y respeto, y prefiero conocer el original que las distorsiones de extremistas y talibanes como la emisora episcopal española, que además pago con mis impuestos. También, todo hay que decirlo, porque lo escucho en esperanto, una lengua que parece hacer el milagro de unir a las personas por encima no sólo de fronteras, sino a veces hasta de ideologías.

Radio Vaticana me aporta a veces también la necesaria dosis de indignación. Especialmente cuando asoma, tan a menudo, la hipocresía. Cuando se muestran como si fuesen los únicos o mayores defensores de causas a las que han llegado tarde, o que contradicen continuamente en su actividad cotidiana. Cuando parece que son los máximos defensores de la tolerancia (¡incluso de la religiosa!), de la abolición de la pena de muerte (ellos, que la tenían hasta hace nada en el Catecismo y tan poco hicieron por combatirla en el franquismo o en las dictaduras latinoamericanas), de la limpieza financiera (¿recordamos la Banca Vaticana?) o de la conducta moral en relación con el sexo (en fin…)

Manifestación católica por la familiaPero donde más me indigna la posición de la Iglesia Católica es cuando se erigen en máximos defensores de la familia. Que unos señores célibes organicen, como está ocurriendo en estos mismos momentos en Madrid, una manifestación a favor de algo que no practican, es algo que sólo puede ocurrir en un mundo surrealista. Mientras los demás estamos atendiendo a nuestros hijos, ellos dedican el tiempo a masturbaciones mentales como esa perla con la que nos obsequió hace unos días un obispo: «El ministro de la familia en el gobierno del Papa, el cardenal Antonelli,  me comentaba hace pocos días en Zaragoza que la Unesco tiene programado para los próximos 20 años hacer que la mitad de la población mundial sea homosexual.»

Está claro: no saben en qué consiste una familia de verdad, se trata de ideología en estado puro, no basada en una experiencia real. Pero estos días he entendido el verdadero origen de esta ideología anti-familiar de la Iglesia Católica. No es que en su vivir cotidiano se hayan apartado de las enseñanzas de Cristo, sino que lo siguen al pie de la letra. Y es que Jesucristo era contrario a la familia.

La familia en el Evangelio

Si no lo crees, compruébalo tú mismo. Lee la Biblia. No necesariamente el Antiguo Testamento, esa colección de mitos de unos pastores semitas, donde la poligamia o el repudio se defienden sin complejos, sino la fuente que nos dicen que es el fundamento de la religión cristiana: los Evangelios. Yo lo estoy haciendo estos días, entre otras cosas para ver cómo se describía la Navidad en el texto original (ver nota abajo)

Y la mayor sorpresa que me he encontrado es el tratamiento de la familia. Veamos el libro más detallado, el evangelio de Lucas. Sin entrar en demasiadas consideraciones sobre la generación y el nacimiento, tanto de Juan Bautista como del mismo Jesús, que a mí me parecen disfuncionales, pero que supongo que tienen un interés simbólico y teológico, veamos el resto de apariciones de la familia:

Lucas 2:49 Jesús reprocha a sus padres que le busquen cuando está en el Templo. “Por qué me buscabais? ¿No sabíais que es preciso que me ocupe de las cosas de mi Padre?” (de Dios, obviamente, no del otro)

Lucas 8:19-21 Vino su madre con sus hermanos (por cierto, cuando se lee el original es obvio que se habla de hermanos de verdad, no de otros parientes, como tan empeñada está la Iglesia en convencernos) y no lograron acercarse a él a causa de la muchedumbre, «y le comunicaron: Tu madre y tus hermanos están ahí fuera y desean verte. Jesús respondió: Mi madre y mis hermanos son éstos, los que oyen la palabra de Dios y la ponen por obra» Y se pasa a otro episodio: en ningún caso Jesús toma ningún interés en recibirles.

Lucas 11:27-28 «Mientras decía estas cosas, levantó la voz una mujer de entre la muchedumbre, y dijo: ¡Dichoso el seno que te llevó y los pechos que mamaste! Pero él dijo: Dichosos más bien los que oyen la Palabra de Dios y la guardan.»

Lucas 9:59-62 No sólo es interesante que todos sus discípulos abandonan a su familia para seguirlo (hay menciones a que algunos están casados), sino que Jesús pide explícitamente que se pierda el contacto con la familia, como en cualquier secta destructiva. «A otro le dijo: Sígueme, y respondió: Señor, déjame ir primero a sepultar a mi padre. Él le contestó: Deja a los muertos sepultar a sus muertos; y tú vete a anunciar el Reino de Dios. Otro le dijo: Te seguiré, Señor; pero déjame antes despedirme de los de mi casa. Jesús le dijo: Nadie que después de haber puesto la mano en el arado mire hacia atrás es apto para el Reino de Dios.»

Más explícito aún es Lucas 14:26 «Si alguno viene a mí y no aborrece a su padre, a su madre, a su mujer, a sus hijos, a sus hermanos, a sus hermanas y aun su propia vida, no puede ser mi discípulo», Lucas 18:29-30 « En verdad os digo que ninguno que haya dejado casa, mujer, hermanos, padres o hijos por amor al reino de Dios, dejará de recibir mucho más en este mundo y la vida eterna en el mundo venidero» o Lucas 21:16 «Seréis entregados por los padres, por los hermanos, por los parientes y por los amigos, y harán morir a muchos de vosotros»

Lucas 12:51-53 «¿Pensáis que he venido a traer paz a la tierra? Os digo que no, sino la disensión. Porque en adelante estarán en una casa cinco y estarán divididos; tres contra dos, y dos contra tres; se dividirán el padre contra el hijo y el hijo contra el padre; la madre contra la hija y la hija contra la madre; la suegra contra la nuera y la nuera contra la suegra.»

Lucas 20:35 En la vida eterna no habrá maridos y mujeres, cuestión, por cierto, que los católicos suelen ignorar.

Y ya no hay más alusiones a la familia concreta (sí en las predicaciones, pero, nunca mejor dicho, una cosa es predicar y otra dar trigo). Aunque en el evangelio de Juan, una de las personas que están al pie de la cruz (aunque no en la resurrección) es la madre de Jesús, ésta no aparece en los otros evangelios, en una más de las muchas contradicciones de unos escritos teóricamente inspirados por Dios.

En fin, cada uno que entienda lo que quiera, aunque ya sé que la Iglesia católica no es muy partidaria de que cada uno lea la Biblia, y conozca de verdad lo que decía su presunto fundador. Como ya dije otra vez, al hablar de la concepción de María, y de como casi todo el mundo desconoce lo que de verdad significa esa doctrina, la jerarquía religiosa prefiere que no conozcamos lo que en teoría deberíamos creer.

Pero mi conclusión es clara: en este caso los sacerdotes y obispos son coherentes en sus acciones, aunque no lo sean en sus palabras. El Cristo de los evangelios estaba en contra de la familia. Al menos de la suya. Como cualquier líder de una secta.

Postdata: Para el que esté interesado en la versión original de la Navidad, el nacimiento de Jesús sólo se menciona en dos de los evangelios, y con dos cuentos tan diferentes y contradictorios, que la Iglesia se vio obligada a crear algo intermedio para nuestro entretenimiento. En Mateo, la familia vivía en Belén, llegaron los Magos, hubo una matanza de Inocentes, huyeron a Egipto, y luego se fueron a Nazaret porque Belén no era segura. En Lucas la familia vivía en Nazaret, María visitó a Isabel y regresó a su casa, fueron a Belén por el censo, se alojaron en la cuadra, les adoraron los pastores, le circuncidaron y presentaron en el templo y luego se volvieron a Nazaret. En fin, un completo cuento, creado para intentar encajar con antiguas profecías o para mostrarle como superador de Juan Bautista, sin duda más famoso en aquel tiempo. En este caso, mejor que nos lo cuenten ya preparado, que, si no, se nos quita la ilusión.

Lingvo / Lengua / Language: en castellano | Komentoj / Comentarios / Comments (12) | Autor / Aŭtoro: Tonyo
Bookmark and Share